бактерийн элэгний буглаа

Элэгний халдварт өвчнүүд нь маш өргөн хүрээг хамардаг бөгөөд мэс засалтай холбоотой гол нь элэгний буглаа (нийтлэг тохиолддог нь бактерийн гаралтай элэгний буглаа, амебын гаралтай элэгний буглаа) бөгөөд үүнээс гадна элэгний сүрьеэ зэрэг зарим тусгай халдварууд байдаг ч харьцангуй ховор тохиолддог. Эдгээр өвчнүүд нь голчлон элэг халдвар авсны дараа цаг тухайд нь эмчлэхгүй байснаас үүсдэг бөгөөд эмнэлзүйн хувьд бүгд хоёрдогч шинжтэй байдаг. Бактерийн гаралтай элэгний буглаа гэдэг нь идээ үүсгэгч бактериуд элгэнд нэвтэрч, элэгний дотор идээт халдварын голомт үүсэхийг хэлнэ. Энэ өвчин нь цөсний замын өвчнөөс (16%-40%), хаалганы венийн цусаар дамжин халдварлахаас (8%-24%) үүсэх боломжтой бөгөөд шууд халдвар нь харьцангуй ховор, элэгний артерийн цусаар дамжин халдварлах нь өөр өөр тайлантай боловч хамгийн ихдээ 45% байдаг, далд халдвар нь ойролцоогоор 10%-15%-ийг эзэлдэг. Өвчин үүсгэгч нянгуудаас грам сөрөг нянгууд хамгийн түгээмэл бөгөөд тэдгээрийн 2/3 нь гэдэсний савханцар (E. coli), дараа нь ялгадасын стрептококк, протей нянгууд ордог; грам эерэг нянгуудаас алтан стафилококк хамгийн түгээмэл бөгөөд халдвар нь ихэвчлэн холимог шинжтэй байдаг. Бактерийн гаралтай элэгний буглааны ойролцоогоор 70%-83% нь элэгний баруун дэлбээнд үүсдэг бөгөөд энэ нь хаалганы венийн салааллын чиглэлтэй холбоотой. Зүүн дэлбээнд ойролцоогоор 10%-16%; зүүн, баруун дэлбээнд хоёуланд нь буглаатай нь ойролцоогоор 6%-14% байдаг. Буглаа нь ихэвчлэн ганц, том хэмжээтэй байдаг бол олон тооны буглаа нь цөөн, жижиг байдаг. Зарим бактерийн гаралтай элэгний буглаатай өвчтөнүүдийн уушиг, бөөр, тархи, дэлүү зэрэгт жижиг буглаанууд үүсч болно. Эмнэлзүйн хувьд жихүүцэх, өндөр халуурах, элэгний хэсэгт өвдөх, элэг томрох, дарахад өвдөх зэрэг нь гол шинж тэмдэг болдог. Дүрс оношилгооны технологийн хөгжил, янз бүрийн хавсарсан эмчилгээний аргууд нэвтэрсэнээр энэ өвчний оношилгоо, эмчилгээ нь мэдэгдэхүйц сайжирсан. Бактерийн гаралтай элэгний буглаа нь ихэвчлэн хоёрдогч өөрчлөлт байдаг бөгөөд түүний эмнэлзүйн илрэл нь анхдагч өвчний нөлөөнд автдаг. Ихэвчлэн анхдагч өвчний явцын үед гэнэт жихүүцэх, өндөр халуурах, их хөлрөх, элэгний хэсэг эсвэл баруун дээд хэвлийд өвдөх зэрэг шинж тэмдэг илэрч, хоолны дуршилгүй болох, ядрах, биеийн жин хасах зэрэг шинж тэмдгүүд дагалддаг. Олон тооны элэгний буглаатай үед шинж тэмдэг хамгийн хүнд байдаг бол ганц буглаатай үед шинж тэмдэг харьцангуй далд байдаг. Хүнд тохиолдолд элэгний өргөн хэмжээний гэмтлийн улмаас шарлалт, асцит үүсч болно. Бактерийн гаралтай элэгний буглаа нь ноцтой өвчин бөгөөд эрт оношилж, эрт эмчлэх шаардлагатай.